Siedem wieków Parafii św. Bartłomieja w Mogilanach

Opatrzność Boża daje naszej parafii pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach szczególny czas przygotowania do Jubileuszu 700-lecia od erygowania naszej wspólnoty (1325) oraz 417 lat (1608) od konsekracji świątyni, w której obecnie się modlimy. Ten wyjątkowy czas Jubileuszu przypada na rok 2025.
Jubileusz to przede wszystkim „czas Bożej łaski”. Święty Jan Paweł ii, nasz wielki Rodak, w Liście Apostolskim Tertio Millennio Adveniente, przygotowującym Kościół do Jubileuszu Roku 2000, tłumaczył wiernym: „Jubileusz to szczególny czas, w którym przeżywamy na nowo Tajemnicę Wcielenia, czyli przyjścia na świat Chrystusa, obecnego nieustannie w założonym przez siebie Kościele”. Nasz Jubileusz obejmuje 700 lat od erygowania parafii i zbudowania pierwszego drewnianego kościoła na mogilańskim wzgórzu.
Dziękujemy Panu Bogu, że wraz z powstaniem parafii i przybyciem zakonników – Ojców Cystersów – sam Chrystus przyszedł na to miejsce i zamieszkał w świątyni, w Tabernakulum. Przez kolejne wieki, za sprawą posługi duszpasterzy, uświęcał ludzi gromadzących się w kościele, słuchających Bożego Słowa, przyjmujących z wiarą sakramenty święte i troszczących się o świątynię. Od początku szczególnym opiekunem i orędownikiem naszej wspólnoty był św. Bartłomiej Apostoł, który uczył wiernych, jak być gotowym oddać życie za Chrystusa.
Każdy z kościołów, który stał na mogilańskim wzgórzu, jako „Dom Boży” wpisywał się w dzieje całej społeczności, a przede wszystkim w życie konkretnych osób – dzieląc z nimi radości i smutki, trudy pracy, chwile zwycięstw i słabości. Gromadził ich wokół Eucharystii i wspólnotowej modlitwy, tworząc duchową świątynię – Mistyczne Ciało Chrystusa, w którym wierzący stają się żywymi kamieniami.
Z okazji Jubileuszu chcemy z wdzięcznością objąć wszystkie pokolenia wiernych, które przez wieki modliły się w mogilańskich świątyniach. Ogarniamy kapłanów i duszpasterzy, którzy mocą Chrystusa prowadzili ludzi do zbawienia. Przyjmowanie sakramentów – chrztu, spowiedzi, Eucharystii, bierzmowania, małżeństwa – stawało się swoistym miernikiem wzrostu
duchowego i rozwoju człowieczeństwa.
Dziękujemy również za kapłanów i siostry zakonne powołane z naszej parafii, które odpowiedziały na wezwanie Chrystusa i oddały życie na służbę Kościołowi. Wspominamy kolatorów i darczyńców, którzy wspierali budowę świątyń – drewnianych i murowanych – oraz ich wyposażenie w zabytkowe ołtarze i dzieła sztuki, które pomagają w kontemplacji Boga i świętych. Tak jak dziś przy naszej świątyni gromadzą się grupy dzieci, młodzieży i dorosłych, tak i w minionych wiekach nie brakowało wspólnot modlitewnych, którym dziękujemy za ich duchowe dziedzictwo. Z wdzięcznością wspominamy kościelnych, organistów, ministrantów, zelatorów i zelatorki Żywego Różańca, członków Franciszkańskiego Zakonu Świeckich, śpiewaków i wszystkich, którzy przez pokolenia troszczyli się o piękno liturgii i świątyni. Nasza świątynia parafialna, głęboko zakorzeniona w lokalnej wspólnocie, jest świadkiem dziejów Kościoła, Ojczyzny i Parafii – wydarzeń doniosłych, ale i osobistych. Jej mury mówią głosem minionych pokoleń, uczą, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. Przede wszystkim jest to jednak miejsce spotkania z Bogiem – Świętym, Dobrym i Miłosiernym – oraz zapowiedź liturgii nieba, w której uczestniczymy z Maryją, Aniołami i świętymi, szczególnie z patronem naszej parafii – św. Bartłomiejem Apostołem. W tym jubileuszowym czasie pragniemy modlić się z całego serca, aby wiara nie zgasła w sercach przyszłych pokoleń – dzieci, młodzieży i dorosłych, którzy w kolejnych wiekach będą się gromadzić w tej świątyni. W Roku Jubileuszowym, za pośrednictwem tej publikacji, obejmujemy modlitwą i wdzięcznością wszystkich parafian, dawnych i obecnych, którzy tworzyli naszą wspólnotę i nadal się o nią troszczą. Z całego serca dziękuję parafianom, panu dr. hab. Rafałowi Hryszko, profesorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz pani dr Barbarze Hryszko z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie za opracowanie historii Mogilan, parafii i dzieł sztuki naszej świątyni. Wyrazy wdzięczności kieruję także do pana Stanisława Konopki za opracowanie historii Rodziny Konopków, która przez wieki była związana z naszą parafią. Dziękuję Gminie Mogilany, w szczególności panu wójtowi Jerzemu Przeworskiemu, pani Paulinie Pulchny – kierownikowi Gminnego Ośrodka Kultury – oraz pani Agnieszce Budek-Bartosz, przewodniczącej Rady Gminy, za pomoc w realizacji tego wydawnictwa. Serdeczne podziękowania kieruję również do parafian, którzy przynieśli stare fotografie przedstawiające ważne wydarzenia religijne. Szczególnie dziękuję pani Beacie Kopcie za ich zebranie, skanowanie oraz ogromny wkład w ocalenie tej bezcennej cząstki naszej historii. Wyrazy wdzięczności należą się także wydawcy – panu Rafałowi Monicie z Wydawnictwa Astraia. Staropolskie „Bóg zapłać!” wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej publikacji.
Niech Boże błogosławieństwo i opieka św. Bartłomieja Apostoła towarzyszą nam wszystkim w Roku Świętym Kościoła i Jubileuszu 700-lecia naszej Parafii.

ks. Józef Milan, proboszcz parafii św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach

Jubileusz to czas wdzięczności za to, co jest już historią, czas sięgnięcia wzrokiem umysłu wstecz, do korzeni, ale też zerknięcia z nadzieją w przyszłość, spojrzenia na młode gałązki, aby szukać owoców nowych i ciągle świeżych.
Cieszymy się i jesteśmy Wam wdzięczni za to, że pamiętacie o cysternach, że sięgacie do korzeni, do początku. Chociaż już od wieków nie jesteśmy duszpasterzami na terenie Waszej parafii, doskonale robią to obecni duszpasterze, nie zapominając o korzeniach, z których wyrośliście, a przez pamięć o cystersach trwacie.
Dobre drzewo wydaje dobre owoce – te słowa z Ewangelii są zawsze aktualne. Życzymy Wam, aby z racji Jubileuszu tych owoców było dużo. Nie zachowujcie ich tylko dla siebie, dzielcie się nimi z wszystkimi, których spotkacie na drodze swojego życia. Nie zrywajcie ich wszystkich, zostawcie tym, którzy będą przybywać do Waszej Parafii świętować razem z Wami, bo wszyscy jesteśmy pielgrzymami z woli Pan. W Roku Jubileuszowym to pielgrzymowanie i to dzielenie nabiera szczególnie pięknego wymiaru chrześcijańskiej postawy bycia dla braci i sióstr.
Człowiek XXI wieku ma o wiele większe możliwości, aby badać i utrwalać historię przez nowoczesne media, środki audiowizualne, pięknie wydane książki i albumy. Starajcie się, aby cały region dobrze zapoznał się z historią zakonu cystersów i z tym wszystkim, czego dokonał 700 lat temu dla Waszej parafii. Przekazujcie tę publikację z rąk do rąk, niech jak najwięcej osób zapozna się z tą piękną historią, która trwa. Niech ten trud, który włożyliście w wydanie tej książki – przypomnienie przeszłości – odświeżenie pamięci o cystersach, owocuje. Warto się potrudzić, podjąć wysiłek, aby dla kolejnych pokoleń, szczególnie młodych, zostawić świadectwo, że nie wszystko to, co stare, jest bezwartościowe. Niech będzie wręcz odwrotnie, niech ta historia przyprószona popiołem wieków fascynuje i zaskakuje Czytelników publikacji. Niech święci i błogosławieni cysterscy nieustannie Was wspierają i dodają natchnienia w pracy nad odświeżaniem i przekazywaniem chwalebnej historii o dziedzictwie białych mnichów – cystersów.

o. Szymon Mateusz Warciak, opat opactwa w Szczyrzycu

Siedem wieków historii Parafii św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach to nie tylko doniosły jubileusz – to świadectwo trwania wiary, wspólnoty i tradycji, które od pokoleń kształtują tożsamość naszej lokalnej społeczności. Parafia, której początki sięgają xiv wieku, od pokoleń stanowi duchowe serce Mogilan i pobliskich miejscowości. To właśnie tutaj splatają się historia i codzienność, sacrum i wspólnotowe zaangażowanie.
Parafia to znacznie więcej niż kościół jako budynek – to wspólnota ludzi. Jak przypominał św. Jan Paweł ii: „Wszyscy powinniśmy odkryć, poprzez wiarę, prawdziwe oblicze parafii, czyli samą «tajemnicę» Kościoła, który właśnie w niej istnieje i działa. Udział w życiu parafialnym jest wyrazem zrozumienia tajemnicy Kościoła”. Słowa te pięknie oddają to, co od siedmiu stuleci dzieje się w Mogilanach – żywa obecność Kościoła wśród ludzi, w ich codzienności, radościach i troskach.
Obchody 700-lecia Parafii są nie tylko okazją do uroczystego świętowania, ale i do głębokiej refleksji – nad drogą, jaką przebyliśmy, oraz nad przyszłością, którą wspólnie chcemy budować. W tym miejscu pragnę złożyć serdeczne podziękowania wszystkim Kapłanom, którzy na przestrzeni wieków służyli tutejszej wspólnocie – za ich oddanie, duchową troskę i nieustanną obecność w życiu parafian. Słowa wdzięczności kieruję także do wszystkich mieszkańców, którzy – poprzez modlitwę, działalność charytatywną i społeczną – współtworzą to, czym Parafia jest dzisiaj.
Parafia św. Bartłomieja Apostoła to nie tylko cenny zabytek – to żywy znak trwania wartości, z których wyrasta nasza wspólnota. Jako Wójt Gminy Mogilany jestem dumny, że w sercu naszej gminy bije tak silne i trwałe duchowe źródło. Wierzę, że Jubileusz ten będzie nie tylko pięknym wspomnieniem przeszłości, ale i impulsem do dalszego, wspólnego kroczenia drogą dobra, wiary i jedności.

Z wyrazami szacunku i serdecznymi życzeniami dla całej wspólnoty parafialnej
Jerzy Przeworski, Wójt Gminy Mogilany

Słowo Proboszcza (ks. Józef Milan)
Słowo Ojca Opata ze Szczyrzyca (o. Szymon Mateusz Warciak)
Słowo Wójta Gminy Mogilany (Jerzy Przeworski)

Rafał Hryszko Najstarsze dzieje Mogilan w perspektywie związków z klasztorem cystersów w Szczyrzycu
Rafał Hryszko Kościół i parafia św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach w późnym średniowieczu
Rafał Hryszko Kościół i parafia św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach w czasach nowożytnych
Barbara Hryszko Architektura kościoła św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach
Barbara Hryszko Wystrój artystyczny kościoła św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach
Barbara Hryszko Symbolika, sztuka, złoto
Barbara Hryszko Siedem wieków. „Siedem Słów” – siedem witraży

Kartki z kalendarza dziejów kościoła i parafii św. Bartłomieja Apostoła w Mogilanach z lat 1802–2025
Osoby konsekrowane związane z parafią
Proboszczowie
Wikarzy, administratorzy i rezydenci
Księża rodacy
Siostry rodaczki
ks. Józef Milan (opracowanie) Życie parafii
Rada Duszpasterska
Liturgiczna Służba Ołtarza
Lektorzy, szafarze komunii świętej
Chór Mogilanum
Chór młodzieżowy
Schola dziecięca
Franciszkański Zakon Świeckich
Róże Żywego Różańca
Ruch Światło-Życie
Domowy Kościół
Krąg Biblijny
Apostolat Margaretka
Grupa charytatywna
Wspólnota Mężczyzn św. Józefa

Stanisław Konopka Dwór w Mogilanach
Stanisław Konopka Konopkowie w Mogilanach