Wydawnictwo Astraia

Krempachy. Kościoły św. Marcina i św. Walentego

39,00 

wydawnictwo: Astraia

autor: Rafał Monita, Andrzej Skorupa

rok wydania: 2015
oprawa twarda
format: 165×235
ISBN: 978-83-60569-77-1

Opis

Książka jest pierwszą monografią opisującą zabytki sakralne znajdujące się na terenie wsi Krempachy na Polskim Spiszu. Kościół „farny” św. Marcina oraz usytuowany na cmentarzu kościół św. Walentego są świadkami bogatych dziejów tej ziemi. Album zawiera zarówno obszerny rys historii samych Krempach oraz obu kościołów, jak też szczegółowy opis ich wnętrz oraz wyposażenia, ilustrowany ponad 70 barwnymi fotografiami.

Krempachy są wsią zamagurską, która z całą pewnością powstała w XV w., a być może nawet jeszcze w xiv stuleciu. Jeśli bowiem wzmianka o parafii istniejącej tu w roku 1397 budzi pewne wątpliwości (na Dolnym Spiszu leży górnicze miasto o tej samej nazwie i do niego też może się odnosić owa wzmianka), to pierwsza pewna wiadomość o tej wsi, określonej jako Bélakorompa, pojawia się w 1439 r. Nazwa Krempachy pochodzi zapewne od niemieckiego słowa Krummbach oznaczającego Kręty Potok (dawniej Kręcina, dziś Durściński Potok), wzdłuż którego wieś się rozłożyła. Jeszcze w XIX stuleciu i na początku XX w. w powszechnym użyciu była nazwa Krempach.

Kościół św. Marcina usytuowany został na rozległym placu w centrum wsi. Jest to budowla orientowana (plan na osi wschód–zachód), murowana z kamienia i tynkowana. Reprezentuje ona typ przejściowy z gotyku w renesans, dobrze zachowany w swym pierwotnym kształcie. Z jednoprzęsłowym, oktogonalnie zamkniętym prezbiterium łączy się szersza dwuprzęsłowa nawa, do której przylega wieża na rzucie kwadratu. Prezbiterium od nawy oddziela ściana tęczowa o półkolistym wykroju. Od strony północnej z prezbiterium łączy się niewielka zakrystia, a z nawą kaplica powiększona w nowszych czasach (nie wspomina jeszcze o niej wizytacja z 1731 r.). Do wnętrza kościoła prowadzą wejścia z wieży oraz z kruchty dostawionej w późniejszym okresie do południowej ściany nawy. Tu dostrzec można kamienny portal z roślinną ornamentacją na nadprożu. Kościół kryty jest dachem gontowym o jednej kalenicy. Nad prezbiterium wznosi się drewniana, czworościenna wieżyczka na sygnaturkę, zwieńczona cebulastym hełmem gontowym.

W Krempachach, obok kościoła parafialnego, znajduje się jeszcze druga świątynia. Jest to stojący na zachodnim skraju wsi, przy drodze do Nowej Białej, cmentarny kościół, którego patronem jest św. Walenty. Pierwotnie w tym miejscu znajdowała się drewniana kaplica pochodząca z początku XVI w. Czas wzniesienia owej budowli ocenia się na podstawie daty 1516, znajdującej się na wspominanym już tryptyku, przeznaczonym właśnie do tej kaplicy. Była to zapewne fundacja chłopska, gdyż w Krempachach nigdy dworu nie było. Istniejący murowany kościół zaczęto wznosić za czasów plebana Wincentego Pawlaka (1753–1759).

Wydawnictwo pragnie złożyć serdeczne podziękowanie Księdzu Dariuszowi Ostrowskiemu, Proboszczowi z Krempach, za pomoc i wsparcie przy powstawaniu niniejszej publikacji.

Dodatkowe informacje

Wymiary 165 × 235 mm
Kategorie
[contact-form-7 404 "Nie znaleziono"]
f
(212) 862-3680 chapterone@qodeinteractive.com
[contact-form-7 404 "Nie znaleziono"]
Get on the list


    Free shipping
    for orders over 50%
    Instagram
    Social
    Newsletter

    Otrzymuj aktualne informacje o nowych publikacjach Astraia