Astraia - Oficyna Artystyczna
login hasło
>
Jeżeli nie masz jeszcze konta, przed zakupami najlepiej zarejestruj się.
ZNAJDŹ
Koszyk jest pusty, zapraszamy na zakupy w księgarni internetowej.
Aby korzystać ze schowka,
musisz się zalogować.
Indeks tytułów
Pokaż tytuły na literę  
>
Indeks autorów
Pokaż autorów na literę  
>
KATALOG DO DRUKU
O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych wyd.2
nowośćzapowiedźpromocja

O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych wyd.2

Carl Philipp Emanuel Bach

do koszyka
realizacja zamówień od 30.09.2020
cena: 39,00 zł   
(55,00 zł)
sprawdź koszty przesyłki
jeśli planujesz zakup tego produktu w przyszłości...
...dodaj go do schowka
poleć znajomemu
wydawnictwo: Astraia
rok wydania: 2020
oprawa miękka
format: 155x235
Jeszcze nie oceniano tej pozycji.
Twoja ocena:
Oceń pozycję:

Traktat "O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych", drugie, poprawione pełne polskie wydanie fundamentalnego dzieła Carla Philippa Emanuela Bacha, jest nie tylko kopalnią wiedzy o XVIII-wiecznej technice, ornamentacji i stylistyce gry na instrumentach klawiszowych, ale również podstawową pozycją, poruszającą problematykę interpretacji, akompaniamentu i kameralistyki, bez której nie może się obyć nie tylko muzyk zainteresowany muzyką dawną, ale również współczesny pianista.

„[…] jaki człowiek pośród wszelkiego ludu dorównałby naszemu Bachowi w oryginalności, w bogactwie szlachetnych i pięknych myśli, w zaskakujących nowościach, w śpiewie i harmonii? […] Jego dusza jest niewyczerpanym morzem myśli i tak jak wielki wszechocean całego globu ziemskiego ogarnia i przenika go tysiącem strumieni, tak ogarnia i przenika Bach całą istotę i głębię sztuki.”
        
Johann Friedrich Reichardt

Spis treści
Wstęp do Dugiego Wydania
Wstęp od Tłumaczy
 
Część Pierwsza
Przedmowa
Wprowadzenie
Rozdział 1 O Palcowaniu
Rozdział 2 O Ozdobnikach
Podrozdział Pierwszy Uwagi Ogólne
Podrozdział Drugi O Appoggiaturach
Podrozdział Trzeci O Trylach
Podrozdział Czwarty O Obiegniku
Podrozdział Piąty O Mordencie
Podrozdział Szósty O Anschlag
Podrozdział Siódmy O Schleiffer
Podrozdział Ósmy O Schneller
Podrozdział Dziewiąty O Ozdabianiu Fermat
Rozdział 3 O Wykonaniu
Tabele Z Wydania Oryginalnego
Probe-Stücke (Lekcje)
 
Część Druga
Przedmowa
Wprowadzenie 
Rozdział 1 O Interwałach i Ich Oznaczeniach
Rozdział 2 O Trójdźwiękach
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 3 O Akordzie Sekstowym 
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 4 O Trójdźwięku Zmniejszonym 
Rozdział 5 O Trójdźwięku Zwiększonym
Rozdział 6 O Akordzie Kwartsekstowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 7 O Akordzie Terckwartowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 8 O Akordzie Kwintsekstowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 9 O Akordzie Sekundowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 10 O Akordzie Sekundowo-Kwintowym
Rozdział 11 O Akordzie Sekundowo-Kwartowo-Kwintowym
Rozdział 12 O Akordzie Sekundowo-Tercjowym
Rozdział 13 O Akordzie Septymowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 14 O Akordzie Sekstowo-Septymowym
Rozdział 15 O Akordzie Kwart-Septymowym
Rozdział 16 O Akordzie Z Septymą Wielką
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 17 O Akordzie Nonowym
Podrozdział Pierwszy
Podrozdział Drugi
Rozdział 18 O Akordzie Sekstowo-Nonowym
Rozdział 19 O Akordzie Kwartowo-Nonowym
Rozdział 20 O Akordzie Septymowo-Nonowym
Rozdział 21 O Akordzie Kwartowo-Kwintowym
Rozdział 22 O Unisonie
Rozdział 23 O Jednogłosowym akomp. Samej Lewej Ręki
Rozdział 24 O Nucie Pedałowej
Rozdział 25 O Appoggiaturach
Rozdział 26 O Synkopach
Rozdział 27 O Anschlag w Rytmie Punktowanym
Rozdział 28 O Schleifer w Rytmie Punktowanym
Rozdział 29 O Wykonaniu
Rozdział 30 O Końcowych Kadencjach
Rozdział 31 O Fermatach
Rozdział 32 O Pewnych Sposobach Ozdabiania Akompaniamentu
Rozdział 33 O Naśladowaniu
Rozdział 34 Pewne Przestrogi Dotyczące Akompaniamentu 
Rozdział 35 O Potrzebie Cyfrowania Basu
Rozdział 36 O Nutach Przejściowych
Rozdział 37 O Akordach w Prawej Ręce Poprz. Nuty Basowe
Rozdział 38 O Recytatywie
Rozdział 39 O Nutach Zamiennych
Rozdział 40 O Tematach Basowych
Rozdział 41 O Swobodnej Fantazji
Słowniczek terminów niemieckich
Fragmenty
Wstęp od tłumaczy:

Versuch über die wahre Art das Clavier zu spielen Carla Philippa Emanuela Bacha składa się z dwóch części. Część pierwsza została opublikowana w Berlinie w 1753 r. i w jej tytule nie ma jeszcze określenia „­Erster Theil”. Towarzyszył jej dodatek nutowy: Exempel nebst achtzehn Probe-Stücken in Sechs Sonaten zu Carl Philipp Emanuel Bachs Versuche über die wahre Art das Clavier zu spielen auf XXVI. Kupfer-Tafeln. Zawierał on osobno wydrukowane przykłady nutowe w postaci sześciu tabel, do których autor odsyłał czytelnika w tekście samego Traktatu, oraz sześć Sonat na instrument klawiszowy (Wq. 63/1–6, H 70–75). W kolejnej edycji tej części w roku 1759 (II wyd.) strona tytułowa informuje już, że jest to pierwsza część Traktatu, co wyraźnie sugeruje plany kontynuacji Versuch i wydania kolejnej części. Część pierwsza ponownie ukazała się w 1780 roku, a następne III jej wydanie w 1787 wzbogacone zostało o 6 Sonatine Nuove (Wq. 63/7–12, H 292–297). Tekst tego wydania został ponadto uzupełniony przez autora pojedynczymi zdaniami, czy nawet całymi paragrafami. Część druga po raz pierwszy pojawiła się w 1762 roku, również w Berlinie. Jej kolejna edycja pochodzi z 1780 r., a II wydanie z 1797 r. W tym ostatnim ­wydaniu, które miało miejsce już po ­śmierci kompozytora, znalazły się kolejne dodane fragmenty tekstu oraz nowe przykłady nutowe. Wydawca twierdził, że tekst owych dodatków otrzymał od kompozytora przed jego śmiercią, właśnie z intencją uzupełnienia kolejnego wydania Traktatu o te treści. W XX wieku Versuch bywał wydawany jeszcze kilkakrotnie, niektóre z tych wydań traktowały tekst wybiórczo, a inne były przedrukami faksymilowymi wspomnianych wydań XVIII-wiecznych.

Polski przekład Versuch über die wahre Art das Clavier zu spielen Carla Philippa Emanuela Bacha, jaki oddajemy w ręce Czytelników opiera się na tekstach jego XVIII-wiecznych edycji: i wydania Części pierwszej z 1753 r., i wydania Części drugiej z 1762 r., III wydania Części pierwszej z 1787 r. i II wydania Części drugiej z 1797 r. W przypisach szczegółowo zaznaczyliśmy, które fragmenty tekstu zostały przez autora dodane w owych kolejno III i II wydaniach. Naszą jako tłumaczy odpowiedzialnością w ramach niniejszego przedsięwzięcia wydawniczego było dokonanie przekładu tekstu niemieckiego oraz przygotowanie do druku wszystkich przykładów nutowych.
Oryginalne wydania obu Części Traktatu w odmienny sposób prezentują przykłady nutowe, nieodzowne dla zrozumienia treści poszczególnych paragrafów. Części pierwszej towarzyszyły osobne Tabele z odpowiednio ponumerowanymi przykładami, do których odniesienia znajdują się w tekście. Natomiast Część druga, wydana 9 lat po pierwszej, zawiera przykłady nutowe wplecione pomiędzy tekst słowny, co stało się możliwe dzięki udoskonaleniu technik drukarskich, a co autor z zadowoleniem odnotował w Przedmowie. W niniejszym wydaniu przykłady nutowe w obu Częściach zostały wprowadzone bezpośrednio do tekstu. Są one przytoczone w zapisie, który powinien sprzyjać ich odczytaniu i zrozumieniu przez współczesnego czytelnika, mianowicie bez użycia tzw. starych kluczy. Przykłady nutowe w Części drugiej są w większości bezpośrednio zaczerpnięte z wydań xviii wiecznych i wydrukowane w postaci faksymilowej (zaledwie niewielka ich część dla wygody Czytelników została edytowana bez użycia starych kluczy, specjalnie na potrzeby niniejszego wydania). Dzięki temu Czytelnik może doświadczyć obcowania z oryginalnym zapisem nutowym. Należy jedynie zwrócić uwagę na inny sposób notowania pewnych oznaczeń oraz inną „ortografię” muzyczną, jaka dopuszczalna była w tamtych czasach. Odmiennie od współczesnych wyglądają zwłaszcza XVIII-wieczne krzyżyki podwyższające dźwięki. Nie istniała też praktyka notowania interwału sekundy, kierując główki nut w przeciwne strony – obie nuty są zapisane jedna nad drugą, zachodząc nieco na siebie. Wystarczy jednak kilka chwil i tego rodzaju swoiste cechy zapisu przestają stanowić trudność w jego odczytaniu, mamy więc nadzieję, że nie zniechęcą one Czytelników mniej obeznanych ze starodrukami. Warto też przypomnieć, że historyczny sposób zapisu alterowanych składników akordów w basie cyfrowanym posługuje się nie tylko stawianiem przy cyfrach odpowiednich znaków chromatycznych, ale i systemem przekreślanych cyfr. Symbol krzyżyka, jako oznaczenie podwyższenia dźwięku częstokroć przyjmuje też rolę kasownika.
Aby jednak Czytelnik mógł miał wgląd do tekstu nutowego oryginalnych Tablic, stanowiących integralną całość z Częścią pierwszą Traktatu, zostały one dołączone do niniejszego wydania jako druk faksymilowy. Pewne różnice, jakie zauważyć można między tekstami tych Tablic w I i III wydaniu, a które wynikają z jakości i czystości druku, zostały odnotowane w przypisach w miejscach, gdzie tekst słowny odnosi się do odpowiedniego przykładu nutowego. Jako tekst faksymilowy dołączone zostały również Sonaty, jakie autor wydał wraz z Częścią pierwszą: 18 Probe-Stücke in 6 Sonaten Wq. 63/1–6 oraz 6 Sonatine nuove [in 2 Sonaten] Wq. 63/7–12, dodane przez kompozytora do wyd. z 1787 roku.

Niniejsze wydanie zachowuje oryginalną strukturę tekstu Versuch, a więc podział na części, rozdziały, podrozdziały i paragrafy oraz sposób ich numerowania i tytułowania. Błędy w numerowaniu paragrafów, jakie wkradły się kilkakrotnie do oryginalnych wydań ­zostały tutaj skorygowane, co w konsekwencji poskutkowało koniecznością zmian w numeracji paragrafów. Zmiany te zostały ­odnotowane w przypisach. Wnikliwi Czytelnicy z łatwością spostrzegą, że jedne i te same słowa w języku niemieckim, przytaczane w naszym przekładzie w przypisach bywały przez autora zapisywane w różny sposób. Różnice te szczególnie widoczne są pomiędzy pierwszą i drugą Częścią Traktatu. Zachowaliśmy oryginalną ­pisownię, jaką w danym miejscu posługiwał się autor.

C.Ph.E. Bach napisał swój Traktat z myślą o szerokim gronie odbiorców, wśród których znaleźć mogli się zarówno muzycy mniej zaawansowani – ci, którzy muzykę chcieli traktować jedynie amatorsko oraz uczniowie, przygotowujący się dopiero do zawodowego praktykowania tej dziedziny – jak i wykształceni już profesjonaliści: wykonawcy, kompozytorzy, nauczyciele. Autor z jednakową atencją traktuje i Kenner (znawców) i Liebhaber (miłośników) gry na Clavier (instrumentach klawiszowych), zatem i naszym jako tłumaczy celem, było stworzenie przekładu, który i jednym, i drugim przyniesie korzyść oraz da sporo satysfakcji. Cechą naszego przekładu, która może wydać się kontrowersyjna, jest posługiwanie się stosunkowo dużą ilością oryginalnych niemieckich terminów. Być może Kenner (z powodów naukowych) uznają ich ilość za niewystarczającą, a Liebhaber wręcz przeciwnie – poczują się nimi przytłoczeni. Staraliśmy się jednak zachować rozsądną proporcję, a przede wszystkim dochować wierności treści tekstu Versuch. 
Trzeba przyznać, że język polski nie wypracował terminologii adekwatnej do wszystkich zagadnień i zjawisk opisywanych przez C.Ph. E. Bacha. Co więcej, on sam przyznał, że choćby niektóre z przytaczanych przez niego ozdobników nie zostały jeszcze przez nikogo opisane, a nawet są jego własnym pomysłem. Nadawał im więc nazwy, które ani jemu współczesnym, ani nam obecnie nie są bliskie. Tym bardziej bezzasadnym jest więc – naszym zdaniem – usilne poszukiwanie dla nich polskich odpowiedników. Korzystniejszym będzie, jeśli Czytelnicy zapoznają się z oryginalną terminologią. Podobnie funkcjonują przecież terminy odnoszące się do francuskich i włoskich ornamentów.
Zdecydowaliśmy się także na stosowanie niemieckiego słowa Clavier, oznaczającego zbiorczo grupę wszelkich instrumentów klawiszowych tej epoki oraz wdzięcznego terminu Clavierist na określenie osób grających na Clavier. Jakiekolwiek próby tłumaczenia tych słów na język polski uczyniłyby treści naszego przekładu Traktatu więcej szkody, niż pożytku. 
Nieco umownie używamy terminu Lekcje na określenie Sonat, nazywanych przez autora Probe-Stücke. Termin ten wyjątkowo trudno wyrazić w języku polskim, chodzi bowiem o utwory, które przede wszystkim stanowią żywą i twórczą egzemplifikację technicznych, estetycznych i stylistycznych cech sztuki wykonawczej, będącej przedmiotem wykładu całej Części pierwszej Traktatu. Nie są to jedynie suche wprawki, ale urocze utwory o wysokich walorach artystycznych, mogące służyć i jako doskonały materiał dydaktyczny, i jako ozdoba repertuaru koncertującego wykonawcy. Termin Lekcja jest dalekim echem słowa Lesson stosowanym na przykład przez H. Purcella i G.F. Händla na określenie podobnych utworów dydaktycznych ich autorstwa. Zdajemy sobie sprawę, że termin Lekcje jest tu bardziej umownym, niż dosłownym tłumaczeniem, niemniej skutecznie zafunkcjonował w całości tekstu, więc liczymy na to, że Czytelnicy dobrze go przyjmą. 
Wszelkie niemieckie terminy zachowane w polskim przekładzie zostały opatrzone przypisami, które powinny ułatwić Czytelnikom zrozumienie ich znaczenia oraz powód, dla którego nie zostały zastąpione wyrażeniami polskimi. Przypisy przytaczają też sporo oryginalnych, niemieckich terminów i stosowanych przez autora zwrotów, które – choć zostały przez nas przetłumaczone na język polski – uznaliśmy za stosowne podać także w brzmieniu oryginalnym, szczególnie dla pożytku Kenner, którzy mogliby w nich doszukiwać się szczególnych znaczeń i skojarzeń, także w odniesieniu do innych traktatów tej epoki. Warto zauważyć, że autor jedynie z rzadka posługiwał się terminami włoskimi, tak wszechobecnymi w naszym współczesnym języku muzycznym. Używał raczej słów niemieckich, ewentualnie łacińskich i francuskich. Uszanowaliśmy tę tendencję i słowa łacińskie oraz francuskie, odcinające się na tle niemieckiego tekstu, także przytaczamy w oryginale (ich znaczenie podane jest w przypisach).

Ideą nadrzędną naszego przekładu było unikanie interpretacji tekstu i skupienie się na wiernym oddaniu jego treści. Nie stawialiśmy sobie też za cel stylizacji języka, nadającej mu cechy dawnej polszczyzny. Traktat ten pojmujemy jako nieustannie aktualne źródło wiedzy i inspiracji, z którego wszyscy, i Kenner, i Liebhaber mogą i powinni z zadowoleniem czerpać, zatem język jego przekładu powinien być komunikatywny dla współczesnych odbiorców. 
Drugie wydanie polskiego przekładu poprzedzone zostało wnikliwą rewizją tekstu wraz z dokonaniem niezbędnych korekt. Wprowadziliśmy wytłuszczenia tekstu w miejscach, w których stosował je autor. Dla wygody Czytelników dodany został wykaz odniesień do poszczególnych Probe-Stücke, pojawiających się w tekście Traktatu. W stosunku do wydania pierwszego zmniejszeniu uległa ilość przypisów. Wszystkie przypisy, jeśli nie zaznaczono inaczej, pochodzą od tłumaczy. Wyrażamy wdzięczność naszym Czytelnikom, którzy ­dzieląc się z nami swoimi uwagami po ukazaniu się pierwszego wydania, dali nam impuls do udoskonalenia niniejszego drugiego wydania.

Na koniec niech wolno nam będzie dodać, że Traktat ten napisał muzyk–praktyk dla innych muzyków–praktyków i nie jest to wyłącznie tekst źródłowy do studiów muzykologiczno-estetycznych. Nie jest to też jedynie świadectwo historycznych praktyk wykonawczych, ale wciąż aktualne w swoim przesłaniu, poruszające i osobiste wyznanie kompozytora i wykonawcy, nadwornego akompaniatora i pedagoga, a nade wszystko syna Jana Sebastiana Bacha. Niech więc niniejszy przekład służy polskim muzykom–praktykom, wykonawcom i nauczycielom, poszukującym inspiracji i pragnącym udoskonalać swój warsztat wykonawczy i pedagogiczny. Mamy szczerą nadzieję, iż publikacja tego Traktatu w języku polskim stanie się zachętą do śmielszego sięgania po dzieła Carla Philippa Emanuela Bacha.

Joanna Solecka, Martin Kraft

Osoby zainteresowane tą pozycją kupowały również:
Handel
Synowie Bacha

Synowie Bacha

cena 55,00 zł
więcej
Zobacz także
Chorał Kościoła zachodniego. Podręcznik
Synowie Bacha
Dieterich Buxtehude. Życie - twórczość - praktyka wykonawcza
Kot w nutach
O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych wyd.2
O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych
Wagner. Kompendium
Newsletter
Aby otrzymywać informacje o nowościach i promocjach Wydawnictwa, wpisz się na listę:
zapisz się
opracowanie Prekursor